Sposoby komunikowania się z innymi są ważnym elementem procesu kształtowania się tożsamości. Jednostki i grupy różnią się poziomem otwartości, stopniem komunikatywności. Jedni komunikują się niemal bez przerwy i z każdym, inni staranniej wybierają obiekt i temat do rozmowy, jeszcze inni doświadczają blokady podczas interakcji werbalnej.
Komunikacja interpersonalna – prawidłowości odkrywania siebie
Współczesna psychologia pokazuje pozytywne aspekty mówienia o sobie, swoich potrzebach, emocjach, oczekiwaniach i opiniach. Analizy komunikacji interpersonalnej doprowadziły do wykrycia kilku prawidłowości odkrywania siebie. Częściej i we wcześniejszej fazie znajomości ujawniamy informacje peryferyczne, niż głębsze i intymne. Wyjątek od tej reguły stanowi zjawisko „nieznajomego w pociągu”. Obcy ludzie odkrywają przed sobą głęboko skrywane, intymne tajemnice, ponieważ wierzą, że nigdy więcej się nie spotkają i zachowają anonimowość. Wg Skarżyńskiej największy procent wypowiedzi w pierwszym kontakcie z drugą osobą (65%) dotyczy spraw publicznych, 19% spraw półprywatnych, a tylko 2% stanowią intymne zwierzenia.
Proces mówienia o sobie oparty jest na wzajemności (zwłaszcza w pierwszym etapie budowania związku), dlatego osoby, które zbyt wcześnie ujawniają intymne informacje o sobie, mogą być nieakceptowane. Norma wzajemności nakazywałaby słuchaczowi odwzajemnić poziom intymności, na co nowo poznany może nie mieć ochoty. Większość relacji wygasa, zanim ludzie ujawniają swoje głębokie warstwy osobowości. Natomiast w procesie formowania związku partnerzy jednocześnie dążą do zwiększania intymności i otwartości, ale i do skrywania pewnych informacji o sobie.
Język obcy – bariera do pokonania
Wśród problemów podczas komunikowania, często wymienia się lęk przed oceną i brakiem akceptacji. Normy społeczne np. grzeczność, brak umiejętności nawiązywania i kontynuowania kontaktu, czy wyjściowe spostrzeganie różnic. Te czynniki mogą również pogłębiać blokadę podczas próby nawiązania dialogu z obcokrajowcem. Często zastanawiamy się dlaczego pomimo ogromnego wysiłku, lat nauki słownictwa i gramatyki wciąż nie możemy się przełamać. Jednym z zalecanych ćwiczeń jest podjęcie ryzyka, które być może przyczyni się do popełnienia błędu, ale jak się lepiej uczyć, jeśli nie na własnych błędach? Takie ryzyko podejmują najczęściej osoby o wysokiej kompetencji społecznej i interakcyjnej. Nie mają one problemów, by rozpocząć rozmowę, podtrzymywać kontakt, wyrażać swoją opinie, a cechy te przenoszą na gotowość do podjęcia komunikacji w języku obcym. Dużą rolę odgrywa aktywność na zajęciach, lekcjach czy podczas kursów. Oswajamy się nie tylko z artykulacją, akcentem, ale przede wszystkim z brzmieniem swojego głosu. Nie powinniśmy unikać intensywnych kontaktów drogą elektroniczną, pisać wielu e-maili, smsów. Ta forma wpływa, podobnie jak mówienie, na naukę całych zwrotów czy idiomów. Jeśli jednak ich nie znamy nie powinniśmy zniechęcać się bowiem zawsze możemy użyć pojedynczych słów, czy mowy ciała, która za pewne wielokrotnie okaże się „ratunkiem”. Nic nie jest tak pomocne i łatwo czytelne jak gest. Uproszczenia natomiast to sukces do ominięcia pięty achillesowej, którą może być dla wielu z nas gramatyka.
Motywacja do przełamania bariery
Pamiętajmy, że jeśli pragniemy nawiązać z kimś kontakt i jest to odwzajemnione, to najważniejsze są intencje i chęć wyrażenia siebie. Polecaną metodą jest również czytanie na głos czy powtarzanie. Mówić musimy się nauczyć tak, jak małe dzieci uczą się swojego ojczystego języka – powtarzanie i poprawianie błędów w tym okresie dominują. Motywacja do nauki jest jedną z najważniejszych cech, by pewnego dnia zacząć myśleć i biegle posługiwać się językiem obcym. Czytanie książek, stron www, czy oglądanie filmów w wersji oryginalnej, słuchanie piosenek a przede wszystkim możliwość wyjazdu za granicę pozwolą nam oswoić się i w rezultacie przełamać barierę.
Jak uczyć się angielskiego? Jak w wielu dziedzinach, by być naprawdę dobrym w tym, co się robi, musimy wykazać się cierpliwością, systematycznością, gruntownymi podstawami z zakresu gramatyki i słownictwa chęcią poznania i przede wszystkim motywacją. Aby nasze rozmowy były satysfakcjonujące, służyły rozwiązaniu jakiegoś problemu, podjęciu trafnej decyzji i zadowoleniu z życia, a przede wszystkim znalezieniu nowych przyjaciół, także z dalekich i egzotycznych dla nas krajów, ważne jest słuchanie tego, co mówią nasi rozmówcy. Próba zrozumienia ich języka, punktu widzenia, szacunek dla ich perspektyw i otwarcie na to, co nowe na pewno ułatwią nam kontakty z innymi a tym samym opanowanie języka tak zarówno w piśmie, jak i w mowie.
Autor: Edyta Kowalczyk
