Wyzwiska, ośmieszanie czy poniżanie to częste zjawisko w komentarzach internetowych. Z hejtem walczą użytkownicy, portale, serwisy społecznościowe, instytucje państwowe i firmy prywatne. Jak wyglądają akcje, które mają na celu przeciwdziałanie cyberprzemocy? Czym jest hejt i dlaczego jest groźny?
Zjawisko nienawiści istniało także przed pojawieniem się Internetu. Jednak to w wirtualnym świecie stało się ono masowym problemem, z którym muszą mierzyć się szczególnie dzieci, nastolatkowi i znane osoby – sportowcy, aktorzy, celebryci. Oczywiście hejt może dotknąć każdego. Przyjrzyjmy się tej formie cyberprzemocy!
Akcje przeciw hejtowi – przykłady
Świadomość zagrożenia hejtem w Internecie jest coraz większa. Kolejne firmy i marki organizują akcje, których celem jest przeciwdziałanie nienawiści i jej skutkom w wirtualnym świecie. Wśród nich jest także ubezpieczyciel UNIQA, który od kilku lat prowadzi akcję “Masz moc na hejt”, a w 2022 roku do współpracy zaprosił Instytut Polska Przyszłości im. Stanisława Lema.
W ramach inicjatywy przeciwdziałania cyberprzemocy, w tym hejtowi, wśród dzieci zostaną przeprowadzone warsztaty dla uczniów ostatnich klas szkoły podstawowej (7 i 8 klasa), rodziców i nauczycieli. Dodatkowo przygotowano materiały edukacyjne o cyberprzemocy. W ramach poprzednich edycji akcji stworzono wideoporady, w których psycholog dzieli się wiedzą na temat radzenia sobie z hejtem.
Akcja “Masz moc na hejt” to przede wszystkim edukacja, porady i wsparcie. UNIQA wprowadziła również możliwość rozszerzenia ochrony dziecka w NNW szkolnym o ubezpieczenie na wypadek hejtu. Jak ono działa? W ramach takiego ubezpieczenia na wypadek hejtu w Internecie ubezpieczyciel pokryje koszty związane z pomocą prawną, zorganizuje i opłaci specjalistę IT, by usunął lub zablokował negatywne bądź bezprawne treści, a także pokryje koszty konsultacji z psychologiem.
Również Fundacja Orange wraz z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę i Ministerstwem Cyfryzacji (patronat honorowy) prowadzą akcję przeciwko hejtowi “Jest nas więcej”. Celem inicjatywy jest pokazanie, że nikt nie musi mierzyć się z hejtem sam oraz to, że Internet może być przyjazny.
W ramach akcji “Jest nas więcej” przygotowano porady dla młodzieży dotyczące radzenia sobie z hejtem, a dla rodziców kurs “Bezpiecznie tu i tam” oraz materiały edukacyjne. Dodatkowo powstały także scenariusze lekcji do pobrania.
Hejt jako forma cyberprzemocy
Jak już wcześniej wspominaliśmy, hejt jest jedną z form cyberprzemocy, która może spotkać każdego z nas. Czym jednak on dokładnie jest? Teoretycznie wszyscy to intuicyjnie wiemy, ale jaka jest definicja tego zjawiska?
Jak wskazuje Słownik Języka Polskiego PWN, słowo hejt to spolszczenie angielskiego słowa hate, czyli “nienawidzić, nienawiść”. To forma cyberprzemocy polegającej na agresywnym, obraźliwym i pogardliwym komentowaniu w Internecie. Zjawisko to ma na celu poniżenie, okazanie pogardy i umniejszanie pozycji społecznej konkretnej osoby czy grupy społecznej – wyjaśnia Tomasz Sowa redaktor w mubi.pl.
Osoba posługująca się hejtem jest przekonana o swojej anonimowości, co z jednej strony sprawia, że czuje się bardziej bezkarna, a z drugiej strony powoduje, że nabiera ona odwagi do wypisywania obraźliwych, agresywnych i poniżających komentarzy – w końcu łatwiej jest to robić anonimowo niż twarzą w twarz.
Hejt może doprowadzić do utraty pewności siebie i spadku poczucia własnej wartości ofiary. Negatywne, agresywne i poniżające komentarze szczególnie dotkliwie odbierane są przez dzieci i młodzież, ponieważ dotyczą one wyglądu fizycznego, ubioru, poglądów, zainteresowań czy orientacji seksualnej – tematów ważnych dla młodszych użytkowników Internetu. Jeśli do cyberprzemocy dochodzi w grupie rówieśniczej z jednej szkoły, to takie zjawisko nazywa się cyberbullyingiem – na co wskazuje .
Edukacja i wsparcie w walce z hejtem
Przeciwdziałanie hejtowi i poprawą bezpieczeństwa w sieci zajmuje się wiele instytucji – więcej informacji o takich akcjach i kampaniach przeczytasz na https://mubi.pl/poradniki/kampanie-przeciwko-hejtowi-w-internecie/. Jednym z podmiotów zajmujących się edukacją i szerzeniem wiedzy związanej z bezpiecznym, przyjaznym Internetem jest Państwowy Instytut Badawczy NASK.
Instytucja ta prowadzi szereg kampanii społecznych, które skierowane są przede wszystkim do dzieci w różnym wieku, opiekunów i nauczycieli. Bardzo ważnym aspektem działalności NASK jest pomoc dzieciom dotkniętym przemocą w Internecie, dlatego stworzono telefony zaufania:
- 116 111 – dla dzieci i młodzieży,
- 800 100 100 – dla rodziców i nauczycieli.
Z kolei strona Dyżurnet.pl powstała po to, by internauci zgłaszali wszystkie treści zabronione prawnie umieszczane w Internecie, do których zalicza się między innymi te ksenofobiczne, rasistowskie czy prezentujące seksualne wykorzystywanie dzieci.
Walka z hejtem opiera się na edukacji, a także na usuwaniu i blokowaniu hejterskich treści w Internecie. Poszkodowane osoby w skrajnych przypadkach mogą zgłaszać sprawę policji, jeśli podejrzewają, że doszło do przestępstwa.
