Pedagogika gestalt - spojrzenie na ucznia

Praktyka Gestalt wyłoniła się w drodze wielu podejść filozoficznych i psychologicznych. Należy tu wspomnieć nie tylko psychoterapię Gestalt inspirowaną filozofią egzystencjalną (Heidegger, Buber), psychoanalizę, teorię pola, psychodramę, ale też fenomenologię i holizm. Szczególnie interesującym wydaje się integracja psychologii Gestalt z pedagogiką i wynikające z tego postrzeganie człowieka uczącego się.

Takie połączenie powyższych obszarów jest niewątpliwie ciekawym produktem alternatywnego podejścia do procesów nauczania i wychowania zwłaszcza w multimedialnym świecie współczesnym, w którym przesunięto granicę z tego, kogo kiedyś zwano autorytetem i z norm, które uważano za wartości w stronę próżni aksjonormatywnej. Pedagogika gestalt powstała w latach 70. ubiegłego stulecia, jako jeden z rodzajów pedagogiki alternatywnej integrując wysiłek i głęboką myśl filozofów, psychoterapeutów i pedagogów, zmierzających w kierunku holistycznego postrzegania świata i człowieka oraz wspierania procesów rozwojowych w ich humanistycznym i fenomenologicznym wymiarze. Fenomenologiczne postrzeganie rzeczywistości zakłada największą koncentrację na ,,tu i teraz’’ i tworzenie się atmosfery wzajemnej akceptacji z uwzględnieniem indywidualności człowieka.

Pedagogika gestalt założenia

Z kolei z rozwojem indywidualności nierozerwalnie wiążą się wartości, przy czym pedagogika Gestalt eksponuje jawnie swój aksjologiczny system, zaznaczając, że człowiek jest istotą wolną i należy wychowywać go do przeżycia tej wartości w ścisłym odniesieniu do odpowiedzialności. Jednocześnie, człowiek, jako istota nieskończenie wolna, dysponuje ogromnym potencjałem możliwości, których urzeczywistnienie możliwe jest w odpowiednio stworzonych do tego celu warunkach.  Kontynuując, na etapie diagnozy aktualnej sytuacji wychowanka, uwzględnia się współzależność czynników zewnętrznych i wewnętrznych, a zatem zakłada się, iż na obecne zachowania mają wpływ nie tylko czynniki charakterologiczne, ale też czynniki środowiskowe. Mało tego Pedagogika gestalt pracuje z zaburzeniami somatycznymi organizmu w myśl idei, że życie emocjonalno-psychiczne nierozerwalnie łączy się z cielesnym. Z racji tego, iż we współczesnym świecie życie toczy się jakby ,,obok siebie’’ a nie razem z innymi Gestalt mocno akcentuje umiejętności komunikacyjne, których można się nauczyć między innymi na grupach treningowych. Praca w grupie jest okazją do rozluźnienia się mechanizmów obronnych, które utrudniają odbiór rzeczywistości. Informacja zwrotna umożliwia zmianę zachowania, ale też eksperymentowanie z nowymi umiejętnościami społecznymi. 

Edukcja w Gestalcie

Koncepcja pedagogiki gestalt daje początek interesującemu zjawisku, jakim jest psychosynteza, czyli twórcze wykorzystanie psychoterapii w edukacji i wychowaniu. W takim ujęciu zarówno zdrowie psychiczne jak i fizyczne jednostki ma jednakową wartość, a komponenty te wspiera się poprzez zachęcanie do eksponowania kreatywności, myślenia abstrakcyjnego i woli. Pedagogika Gestalt pragnie połączyć przekazywanie ,,suchych’’ wiadomości w szkole z wartościami i emocjami ucznia, dążąc tym samym do pełnej integracji i wspomagając jego naturalne możliwości uczenia się. Połączenie terapii z procesem nauczania -,,confluent education’’ jest pomysłem niewątpliwie ciekawym, i niosącym nadzieję na stworzenie lepszych warunków w relacjach z uczniami. Gestalt nie chce wygaszać niepożądanych zachowań, chce z nimi pracować.

Pedagogika gestalt określa człowieka i i jego zachowania następująco:

-           człowiek jest w istocie podmiotem godnym zaufania

-           człowiek niesie w sobie ogromny potencjał możliwości, do których realizacji muszą być spełnione odpowiednie warunki

-           człowiek jest istotą społeczną

-           człowiek jest aktywny sam z siebie i zmienia się dzięki własnej aktywności i jego interakcjom z otoczeniem

-           zachowania człowieka można zrozumieć tylko w ich całości ( Śliwierski, 2001)

Jak pojmujesz nauczanie człowieka?

Gestaltowska edukacja zwraca uwagę na ważny i często poruszany aspekt nauczania. Zbyt często jedynie powierzchownie przyjmuje się zasadę indywidualizmu w traktowaniu uczniów. „Przecież to odwieczny problem szkół, nie można na to nic poradzić, klasy są duże a nauczyciel jeden’’- z pewnością niejeden z nas odpowiedziałby w ten sposób. Są wśród nas i tacy, którzy w dalszym ciągu hołdują encyklopedyzmowi, nie zważając na oczekiwania poznawcze uczniów a jedynie próbując za wszelką cenę zmieścić się w ramach czasowych i wypełnić merytoryczny plan. Zasadniczym celem jest przekazanie jak największej ilości informacji w jak najkrótszym czasie. Nie pozostaje dużo miejsca na sferę emocjonalną ani na rozwijanie jego zainteresowań, ale czy tak widzi nauczanie i wychowanie psychopedagogika Gestalt? Odpowiedzi udziela Wiktor Żłobickiegi, doktora nauk humanistycznych w dziedzinie pedagogiki:

,, Pedagogika Gestalt jest jedną z wielu współczesnych koncepcji pedagogicznych, o której można powiedzieć, że stanowi alternatywę wobec istniejącej powszechnie rzeczywistości pedagogicznej. W istocie, chodzi bowiem o zmianę takich uwarunkowań edukacji, które w wyraźny sposób zaburzają proces nauczania- uczenia się, a w szczególności zaś o niezgodę na:

-           brak całościowego zajmowania się charakterem procesów nauczania i uczenia się

-           niedostateczne zwracanie uwagi na indywidualne zróżnicowane możliwości uczniów i pedagogów

-           uczenie się, jako trening depersonalizacji i nieefektywnego obowiązkowego działania’’

"Spójrzcie na człowieka w taki sposób, w jaki patrzylibyście na zachód słońca albo na góry. Przyjmujcie to, co widzicie, z przyjemnością. Przyjmujcie człowieka ze względu na to, czym jest. Tak postąpiliście w przypadku zachodu słońca. Nie mówilibyście: ten zachód słońca powinien być bardziej purpurowy, albo, góry powinny być wyższe w środkowej partii. Po prostu wpatrywalibyście się z zachwytem. Tak samo jest w przypadku drugiego człowieka. Patrzę i nie mówię: jego skóra powinna być bardziej różowa, albo jego włosy powinny być krócej obcięte. Człowiek po prostu jest". (Żłobicki, 2001)

Additional uncaught exception thrown while handling exception.

Original

PDOException: SQLSTATE[42000]: Syntax error or access violation: 1142 UPDATE command denied to user 'edulider_baza'@'10.0.78.153' for table 'node_counter': UPDATE {node_counter} SET daycount=daycount + 1, totalcount=totalcount + 1, timestamp=:db_update_placeholder_0 WHERE ( (nid = :db_condition_placeholder_0) ); Array ( [:db_update_placeholder_0] => 1513184884 [:db_condition_placeholder_0] => 258 ) in statistics_exit() (line 73 of /home/edulider/www/modules/statistics/statistics.module).

Additional

PDOException: SQLSTATE[42000]: Syntax error or access violation: 1142 INSERT command denied to user 'edulider_baza'@'10.0.78.153' for table 'watchdog': INSERT INTO {watchdog} (uid, type, message, variables, severity, link, location, referer, hostname, timestamp) VALUES (:db_insert_placeholder_0, :db_insert_placeholder_1, :db_insert_placeholder_2, :db_insert_placeholder_3, :db_insert_placeholder_4, :db_insert_placeholder_5, :db_insert_placeholder_6, :db_insert_placeholder_7, :db_insert_placeholder_8, :db_insert_placeholder_9); Array ( [:db_insert_placeholder_0] => 0 [:db_insert_placeholder_1] => php [:db_insert_placeholder_2] => %type: !message in %function (line %line of %file). [:db_insert_placeholder_3] => a:6:{s:5:"%type";s:12:"PDOException";s:8:"!message";s:432:"SQLSTATE[42000]: Syntax error or access violation: 1142 UPDATE command denied to user 'edulider_baza'@'10.0.78.153' for table 'node_counter': UPDATE {node_counter} SET daycount=daycount + 1, totalcount=totalcount + 1, timestamp=:db_update_placeholder_0 WHERE ( (nid = :db_condition_placeholder_0) ); Array ( [:db_update_placeholder_0] => 1513184884 [:db_condition_placeholder_0] => 258 ) ";s:9:"%function";s:17:"statistics_exit()";s:5:"%file";s:55:"/home/edulider/www/modules/statistics/statistics.module";s:5:"%line";i:73;s:14:"severity_level";i:3;} [:db_insert_placeholder_4] => 3 [:db_insert_placeholder_5] => [:db_insert_placeholder_6] => http://edulider.pl/edukacja/pedagogika-gestalt-spojrzenie-na-ucznia [:db_insert_placeholder_7] => [:db_insert_placeholder_8] => 54.221.136.62 [:db_insert_placeholder_9] => 1513184884 ) in dblog_watchdog() (line 154 of /home/edulider/www/modules/dblog/dblog.module).