Liderzy doświadczają swoistego paradoksu. Z jednej strony wymagane jest od nich kreowanie i utrzymywanie dobrych relacji z podwładnymi, a drugiej strony ich zadaniem jest korekta działań tych samych pracowników. Jednak dany paradoks można łatwo zniwelować, udzielając konstruktywnej krytyki, której przykłady przedstawiamy poniżej.
Przykład 1. Reakcja na spóźnianie się pracownika
Destrukcyjna krytyka
"Znowu się spóźniłeś. Twoje postępowanie jest lekceważące! Powracając do wątków omawianych pod twoją nieobecność, spowalniasz nasze spotkania. Przecież nie pracujesz dorywczo!”
Konstruktywna krytyka
"Zauważyłem że ostatnio (najlepiej podać kiedy) spóźniłeś się 40 minut na spotkanie. Punktualne stawianie się na spotkania, jest bardzo ważne gdyż umożliwia nam harmonijną współpracę w grupie. Kiedy się spóźniasz, bez względu na to czy na ciebie czekam, czy kontynuuję spotkanie (a później ci wszystko powtarzam), cały proces wydłuża si. Proszę postaraj się przychodzić na umówione spotkanie punktualnie.”
Pamietajmy o udzielaniu feedbacku w miejscu prywatnym, na osobności. Udzielanie krytyki publicznie, lub krytykowanie nieobecnych pracowników w obecności innych jest przejawem bardzo niskich kompetencji kierowniczych.
Przykład 2. Reakcja na niespełnienie wymagań
Destrukcyjna krytyka
"To nie to, o co prosiłem”
"To nie tak. Czy ty mnie w ogóle słuchałeś?”
"Nie, no to jest nie akceptowalne"
"Chyba sam nie wierzysz, że to jest dobre. Tracimy tutaj tylko czas”
Konstruktywna krytyka
"Wygląda na to, że nie wyraziłem swojego polecenia wyraźnie (powtórz w klarowny sposób swoje oczekiwania). Czy myślisz, że jesteś w stanie to zrobić? Jak dane działanie wpisuje się w twój grafik?”
.
"Wygląda na to, że nie zrozumieliśmy się. Chyba wiem, dlaczego doszło do odmiennej interpretacji mojego polecenia. Chodziło mi o (określenie zadania) Proszę abyś następnym razem, kiedy moje polecenie będzie niejasne, śmiało zadawał pytania.”
Przykład 3. Zgłaszanie sprzeciwu wobec planów
Destrukcyjna krytyka
"Nie zgadzam się"
"To nie zadziała"
"To już było próbowane w przeszłości. Strata czasu"
"Nikt tego nie zaakceptuje"
Konstruktywna krytyka
"Myślę, że jesteś na dobrej drodze, ale nadal przed tobą sporo pracy”
"Obrany kierunek jest dobry, ale należy jeszcze raz przerobić cel danej akcji”
"Obawiam się, że takiej próby ktoś już kiedyś się podjął i niestety skończyła się fiaskiem. Ale jeśli zdołasz wyciągnąć wnioski z błędów, jakie wtedy popełniono, dany proces ma szansę na powodzenie."
Przykład 4. Reakcja na brak samodzielności pracownika (czasem połączone z zdawaniem dużej ilości pytań)
Destrukcyjna krytyka
„Powiem ci, że czasami potrafisz być naprawdę uciążliwy i swoimi nieustającymi pytaniami, działać ludziom na nerwy.”
Konstruktywna krytyka
"Dzięki za zainteresowanie całym projektem i mnogość pytań. Ze względu na ogrom pracy jaki jest przed nami, będzie mi trudni udzielić ci odpwiedzi na każde z pytań, także proponuje abyśmy się konsultowali tylko w kwesti najważniejszych spraw, zwłaszcza w tych obszarach projektu, które mnie bezpośrednio dotyczą. Projekt ten wymaga wyjątkowej koncentracji i działania na własną rekę. Czy to rozwiązanie pasuje ci?"
„Rozumiem twoją dociekliwość, ale bardziej efektywne bywa odczekanie chwili, zanim się zada pytanie. Często w trakcie wdrażania projektu,odpowiedzi same się nasuwają. A samodzielne dochodzenie do rozwiązań, jest często najlepszą lekcją.”
Pamiętajmy, że w przypadku osoby dopiero, co przyjętej do pracy, zadawanie pytań (zwłaszcza, gdy nie ma konkretnego planu treningowego i szkoleń) jest jak najbardziej na miejscu. Szczególnie w sytuacji, gdy osoba łączy wiele zadań z różnych dziedzin, pytania pomagają odnaleźć się na danym stanowisku. Bywa, że dany fakt może być uciążliwy, gdy mamy sporą liczę nowozatrudnionych. Jasno zatem określmy, kto, kiedy i w jaki sposób może udzielić odpowiedzi (np. generalny manager, głównie od poniedziałku do piątku, od 15.00 do 18.00, za pomocą email lub osobiście).
Bez względu na jej formę, krytyka to trudny proces wyrażania niedociągnięć i błędów. Nieodpowiednio wykonana, ma często drastyczne skutki odbijające się na poczuciu własnej wartości i pewności siebie pracownika. Dopóki krytyka pozostaje konstruktywna, jasna i obiektywna, istnieją spore szanse, na osiągnięcie za jej pośrednictwem, wielowymiarowego sukcesu.
