Kreatywność to zdolność do tworzenia nowych rzeczy, idei, pomysłów, koncepcji – tyle mówi najprostsza definicja tego słowa. Co jednak kryje się po tym pojęciem w sensie psychologicznym?

Jak wszystkie procesy umysłowe również kreatywność ma swoje podłoże w budowie mózgu. Obszar odpowiedzialny za kreatywność nie został jednak dokładnie zbadany. Przypuszcza się, że osoby bardziej kreatywne mają mniej tkanki nerwowej m.in. w lewej korze przedczołowej. Pewne natomiast jest to, że obie półkule mózgu (a przede wszystkim ich maksymalna integracja) są równie ważne w procesie kreatywności.

Trochę teorii...

Nie sposób tutaj nie wspomnieć o myśleniu dywergencyjnym, dla którego kreatywność ma niebagatelne znaczenie i z którym bywa często utożsamiana. Wg P. Zimbardo myślenie dywergencyjne to proces myślowy zakładający wiele punktów widzenia i obejmujący liczne możliwości problemu, bez troski o "poprawną" odpowiedź czy "logiczny" układ - w odróżnieniu od myślenia konwergacyjnego, czyli procesu myślowego, w którym następuje gromadzenie faktów
i organizowanie ich w porządku logicznym i we właściwej kolejności.
A więc jak pokazują już same definicje, myślenie dywergencyjne ma wiele wspólnego z kreatywnością. Stwierdził to również amerykański psycholog Joy Paul Guilford, który jest także twórcą testu badającego kreatywność - Guilford's Alternative Uses Task. Myślenie dywergencyjne i kreatywność polegają bowiem na stworzeniu nowatorskiego podejścia lub rozwiązania danego problemu. Nie podąża utartym schematem, pojawia się kiedy jest wiele możliwych rozwiązań. Oczywiście nie każda sytuacja pozwala nam na myślenie dywergencyjne, ponieważ są kwestie, które mają tylko jedno poprawne rozwiązanie - nazywamy je wtedy problemami konwergencyjnymi. Te natomiast, które dopuszczają wiele poprawnych rozwiązań, to problemy dywergencyjne. Ale dość tej teorii.

Jak rozwijać kreatywność

Co najistotniejsze, kreatywność możemy wzmacniać i rozwijać i to już od najmłodszych lat dzieciństwa. Dzieci lubią kreatywne zabawy, czują satysfakcję, kiedy uda im się rozwiązać jakiś problem- bezcenne są zabawki pozwalające za różne konfiguracje składania, układanki, gry edukacyjne, ale również czytanie – idąc w ślad za hasłem akcji "cała Polska czyta dzieciom" - nic innego jak książki nie pozwala rozwijać wyobraźni, która oczywiście jest konieczna przy kreatywności. Cichym zabójcą kreatywności jest nadmierne krytykanctwo, wyśmiewanie czasami irracjonalnych pomysłów dziecka, ale także zbytnie wyręczanie dziecka w codziennych czynnościach. Pozwól mi zrobić to samemu, a na pewno znajdę rozwiązanie – wymaga to ogromnej cierpliwości rodzica, dlatego często wybierana jest droga na skróty.

Jako dorośli również możemy dbać o rozwój tej kompetencji w życiu codziennym. Wrogiem kreatywności jest każdy schemat, procedura, nawyk. Pójdź do pracy inną drogą niż zwykle, zrób zakupy w innym sklepie, napraw coś samemu w domu, rozwiąż krzyżówkę, dużo czytaj, wymyśl dziecku bajkę, pomyśl nad niestandardowym spędzeniem urlopu - tyle na początek. Wysoka kreatywność to bowiem kompetencja coraz bardziej doceniana i pożądana przez pracodawców - często weryfikowana już na etapie pierwszej rozmowy rekrutacyjnej poprzez testy, zadania typu case study, ale również tradycyjnie - czyli w trakcie wywiadu (przykładem może być tutaj prośba o znalezienie innowacyjnego zastosowania dla danego przedmiotu czy nietypowych walorów nowej usługi). Większość zadań podczas sesji assessmentowych (AC) wymaga kreatywnego podejścia do sprawy i punktuje innowacyjne rozwiązania. W kwestii testów: na polskim rynku dostępny jest TCT-DP Rysunkowy Test Twórczego Myślenia (K.K. Urban, H.G. Jellen) – osoba badana ma w nim za zadanie uzupełnić w dowolny sposób niedokończone rysunki. Często jednak bywa tak, że wymaganie takie jak kreatywność w ogłoszeniach o pracę, nie jest później w żaden sposób weryfikowane podczas rekrutacji. Pozostaje ładnym sloganem. Ale bezdyskusyjnie przydaje się na każdym stanowisku - szczególnie tym z grupy twórczych.

Psychotyzm i kreatywność?

Sporą ciekawostką – szczególnie dla osób interesujących się psychiatrią lub psychologią, będzie z pewnością to, iż kreatywność często współwystępuje z tendencją do myślenia psychotycznego oraz z zaburzeniami dwubiegunowymi, czyli maniakalno-depresyjnymi (kreatywność i procesy twórcze mocno nasilają się wtedy w fazie manii). Oczywiście nie stanowi to żadnej reguły- można jedynie stwierdzić, że obie cechy są ze sobą skorelowane. Faktem jest, że wielu wybitnych artystów - pisarzy, poetów, malarzy, muzyków, którzy rzecz jasna wyróżniali się wysoką kreatywnością, cierpiało na zaburzenia psychiczne, np. schizofrenię, zwaną również chorobą królewską. Poznanie biografii poszczególnych chorych artystów wyłania takie nazwiska wielkich
i cenionych dziś na całym świecie jak Salvador Dali czy Vincent van Gogh. Ich dzieła sztuki były przez psychologów i psychiatrów dogłębnie analizowane i stanowiły często uzupełnienie dokumentacji medycznej. Pewien niemiecki lekarz psychiatra i historyk sztuki Hans Prinzhorn zbierał i kolekcjonował dzieła pacjentów szpitali psychiatrycznych. Jego kolekcja wynosi ponad 500 dzieł
i można ją do dzisiaj podziwiać w Museum Sammlung Prinzhorn przy klinice psychiatrycznej w Heidelbergu (prinzhorn.ukl-hd de). Przykładem patologicznie nasilonej kreatywności jest również hipergrafia, czyli nieodparta i niepohamowana potrzeba pisania, na którą cierpią najczęściej chorzy na padaczkę skroniową. Przypuszcza się, że cierpiał na nią znany rosyjski pisarz - Fiodor Dostojewski.

Kreatywnie rzecz ujmując można by o tej cesze i jej przejawach pisać w nieskończoność. Jest bowiem obecna wokół nas, wszędzie, na co dzień: mijając piękne budynki wymyślnej architektury, oglądając film fabularny czy robiąc zakupy od projektantów - podziwiamy i korzystamy w końcu z czyjejś kreatywności…
 

Team building to w dosłownym tłumaczeniu budowanie zespołu. Wszystkie działania składające się na team building mają na celu stworzenie zgranego, dobrze działającego i współpracującego zespołu. Najczęściej nauka współpracy odbywa się poprzez proste ćwiczenia, w których rzeczywiście można zauważyć jak ważna jest współpraca w grupie. Zadania team buildingowe mają na celu pomóc uczestnikom zrozumieć, że tak naprawdę lepiej jest pracować w grupie niż w pojedynkę. Ćwiczenia mają charakter integrujący, a także budują i umacniają poczucie zaufania między pracownikami. 

Wyjazdy integracyjne dobrym sposobem na naukę pracy grupowej.

Jednym ze sposobów na zorganizowanie team buildingu jest wyjazd integracyjny. Wyjazdy najczęściej mają charakter integrujący i edukacyjny. Zajęcia tematyczne w postaci warsztatów i szkoleń prowadzone są przez wykwalifikowanych specjalistów. Wspólne ćwiczenia mają służyć wzmocnieniu pozytywnych cech pracowników, takich jak np. umiejętności przywódcze, wzmacniają też satysfakcję z pracy i owocują większą wydajnością pracy. Działania integracyjne rozwijają zaufanie wśród pracowników co jest kluczowym elementem udanego biznesu, a także odgrywają ważną rolę w łagodzeniu konfliktów między współpracownikami. Umiejętności zdobyte dzięki warsztatom organizowanym podczas wyjazdów team buildingowych są inwestycją w kompetencje i potencjał pracowników, a także w Twoją firmą. Co więcej jest to świetny pomysł na zintegrowanie grupy i spędzenie czasu razem, poza pracą.

Rola pracownika w zespole nie ogranicza się jedynie do roli związanej z wykonywanym zadaniem.

Każdy zespół pracujący ze sobą jest inny. Aby sprawnie pracować w grupie potrzebny jest przede wszystkim czas, ale nie tylko. Gdy dana grupa osób pracuje ze sobą przez dłuższy czas, oprócz swoich ról wyznaczonych przez zadania w pracy, osoby w niej funkcjonujące zaczynają wchodzić w role wyznaczone przez ich cechy osobowości i charakteru, które przekładają się na funkcjonowania zespołu. Przykładowe role pełnione w zespole to: kierownik, osoba harmonizująca, przewodnik, radykał czy polityk.

W prawidłowo funkcjonującym zespole znajdują się osoby z różnymi cechami osobowości, które na różny sposób wspierają zespół.

Na przykład rolą radykała jest prowokowanie innych członków zespołu do odejścia od standardowego myślenia. Potrafi on pokazać zespołowi inną drogę i możliwości rozwiązań, ułatwia wychodzenie z impasu. Czasem może on drażnić ludzi i mieć opinię że "miesza". Z tego powodu sam też nieraz źle się czuje w zespole.

Z kolei osoba harmonizująca posiada duże umiejętności interpersonalne, potrafi łagodzić konflikty, które pojawiają się w grupie. Osoba tak jest nastawiona na dobre kontakty, co czasami z kolei przesłania jej to, co jest do zrobienia.

Przewodnik jest typem lidera, który potrafi porwać za sobą zespół, nie potrafi natomiast opracować szczegółów działania.

Aby ludzie dobrze funkcjonowali w zespole niezbędna jest świadomość roli pełnionej przez siebie, jak również świadomość ról pełnionych przez współpracowników, co zwiększa poziom wzajemnego wsparcia i efektywność pracy.

Eksperci w zakresie szkoleń team buildingowych dobierają poziom trudności ćwiczeń do umiejętności grupy.

Istotne jest, aby już od samego początku szkolić pracowników do tego, aby pracowali w grupie. Team building skupia się nie tylko na umacnianiu roli jaką pracownik pełni w zespole i budowaniu jego mocnych stron, ale także bierze pod uwagę obecny poziom zaangażowania pracowników w pracę zespołową. Jeśli grupa nie jest przystosowana do pracy w zespole, lecz raczej do pracy indywidualnej, będzie miała problemy z realizacją nawet prostych zadań wymagających wspólnego działania. Osoba prowadząca szkolenie ma za zadanie nie tylko zidentyfikować role pełnione przez poszczególnych członków grupy, lecz także dobrać poziom trudności zadań tak, aby stopniowo umacniać pracę zespołową.

Team building to w dosłownym tłumaczeniu budowanie zespołu. Wszystkie działania składające się na team building mają na celu stworzenie zgranego, dobrze działającego i współpracującego zespołu. Najczęściej nauka współpracy odbywa się poprzez proste ćwiczenia, w których rzeczywiście można zauważyć jak ważna jest współpraca w grupie. Zadania team buildingowe mają na celu pomóc uczestnikom zrozumieć, że tak naprawdę lepiej jest pracować w grupie niż w pojedynkę. Ćwiczenia mają charakter integrujący, a także budują i umacniają poczucie zaufania między pracownikami. 

Wyjazdy integracyjne dobrym sposobem na naukę pracy grupowej.

Jednym ze sposobów na zorganizowanie team buildingu jest wyjazd integracyjny. Wyjazdy najczęściej mają charakter integrujący i edukacyjny. Zajęcia tematyczne w postaci warsztatów i szkoleń prowadzone są przez wykwalifikowanych specjalistów. Wspólne ćwiczenia mają służyć wzmocnieniu pozytywnych cech pracowników, takich jak np. umiejętności przywódcze, wzmacniają też satysfakcję z pracy i owocują większą wydajnością pracy. Działania integracyjne rozwijają zaufanie wśród pracowników co jest kluczowym elementem udanego biznesu, a także odgrywają ważną rolę w łagodzeniu konfliktów między współpracownikami. Umiejętności zdobyte dzięki warsztatom organizowanym podczas wyjazdów team buildingowych są inwestycją w kompetencje i potencjał pracowników, a także w Twoją firmą. Co więcej jest to świetny pomysł na zintegrowanie grupy i spędzenie czasu razem, poza pracą.

Rola pracownika w zespole nie ogranicza się jedynie do roli związanej z wykonywanym zadaniem.

Każdy zespół pracujący ze sobą jest inny. Aby sprawnie pracować w grupie potrzebny jest przede wszystkim czas, ale nie tylko. Gdy dana grupa osób pracuje ze sobą przez dłuższy czas, oprócz swoich ról wyznaczonych przez zadania w pracy, osoby w niej funkcjonujące zaczynają wchodzić w role wyznaczone przez ich cechy osobowości i charakteru, które przekładają się na funkcjonowania zespołu. Przykładowe role pełnione w zespole to: kierownik, osoba harmonizująca, przewodnik, radykał czy polityk.

W prawidłowo funkcjonującym zespole znajdują się osoby z różnymi cechami osobowości, które na różny sposób wspierają zespół.

Na przykład rolą radykała jest prowokowanie innych członków zespołu do odejścia od standardowego myślenia. Potrafi on pokazać zespołowi inną drogę i możliwości rozwiązań, ułatwia wychodzenie z impasu. Czasem może on drażnić ludzi i mieć opinię że "miesza". Z tego powodu sam też nieraz źle się czuje w zespole.

Z kolei osoba harmonizująca posiada duże umiejętności interpersonalne, potrafi łagodzić konflikty, które pojawiają się w grupie. Osoba tak jest nastawiona na dobre kontakty, co czasami z kolei przesłania jej to, co jest do zrobienia.

Przewodnik jest typem lidera, który potrafi porwać za sobą zespół, nie potrafi natomiast opracować szczegółów działania.

Aby ludzie dobrze funkcjonowali w zespole niezbędna jest świadomość roli pełnionej przez siebie, jak również świadomość ról pełnionych przez współpracowników, co zwiększa poziom wzajemnego wsparcia i efektywność pracy.

Eksperci w zakresie szkoleń team buildingowych dobierają poziom trudności ćwiczeń do umiejętności grupy.

Istotne jest, aby już od samego początku szkolić pracowników do tego, aby pracowali w grupie. Team building skupia się nie tylko na umacnianiu roli jaką pracownik pełni w zespole i budowaniu jego mocnych stron, ale także bierze pod uwagę obecny poziom zaangażowania pracowników w pracę zespołową. Jeśli grupa nie jest przystosowana do pracy w zespole, lecz raczej do pracy indywidualnej, będzie miała problemy z realizacją nawet prostych zadań wymagających wspólnego działania. Osoba prowadząca szkolenie ma za zadanie nie tylko zidentyfikować role pełnione przez poszczególnych członków grupy, lecz także dobrać poziom trudności zadań tak, aby stopniowo umacniać pracę zespołową.